| Fox 22 | |
|
Over wel of niet ijsvrij in het water overwinteren zijn de meningen verdeeld. Vroeger waren er minder mogelijkheden om een boot op wal te laten overwinteren. Daarom werd rondom de boot een strook water ijsvrij gehouden, zodat de krachten van het expanderende ijs de scheepsromp niet kon beschadigen. Een oplossing die vroeger ook nog wel eens toegepast werd is stro neerleggen tussen het ijs en de boot. Je kunt zodra de ijsvorming begint, elke dag even het ijs kapotmaken met een schop, een stuk hout of ijzeren staaf. Of het ijs rond de boot met een motorzaag stuk zagen als het dik genoeg is om erop te staan. Dat dit een arbeidsintensieve en tijdrovende klus is, die regelmatig moet worden herhaald is duidelijk. Maar overwinteren in het water bespaart toch enkele honderden euro’s aan winterstallingkosten en er zijn tegenwoordig handige alternatieven. Er zijn twee natuurkundige elementen die kunnen helpen de boot ’s winters ijsvrij te houden :
Zelfs bij een dikke ijsvloer zal het onderwaterschip nog steeds vorstvrij zijn. Een zware ijsvloer komt niet zo vaak voor.
Kies voor een vijverluchtpomp i.p.v. een aquariumluchtpomp. De aquariumluchtpompen moeten beschut worden opgesteld, bijvoorbeeld in een kajuit. Nadeel hiervan is dat door de temperatuursverschillen tussen binnen en buiten condens kan ontstaan in de luchtslang. Dat kan bevriezen met als gevolg dat de luchttoevoer wordt afgesloten. Vijverluchtpompen (outdoor) kunnen buiten worden geplaatst. Via bruisstenen, die middels een luchtslang aan de pomp verbonden zijn, wordt zuurstof direct in het water gepompt dat een constante stroom van bubbeltjes genereert, waardoor er warmer water van grotere diepte in beweging wordt gebracht en de boot ijsvrij blijft. Kies een beluchtingspomp van voldoende capaciteit die past bij de grootte van de boot. Luchtpomp met ringleiding:Gebruik een outdoor luchtpomp met voldoende capaciteit. Daar hoort een luchtverdeler met uitgangen bij, waaraan de zogenoemde 'luchtstenen' worden gekoppeld. Grote zware poreuze bruisstenen die op de bodem van een vijver liggen en luchtbellen produceren. Rond de voetrails leg je aan dek een ringleiding met een diameter van 13 mm, voorzien van koppelstukken. Hang aan beide boorden voldoende luchtstenen overboord, plus één of twee bij de achtersteven. Door middel van slangetjes loopt de lucht van de ringleiding naar de luchtstenen onder water en door de opborrelende luchtbelletjes blijven de wakken ijsvrij. Het effect wordt groter met doorstroming rondom de boot. Zorg dus voor een ware slotgracht rond de boot. De ideale diepte waarop de luchtstenen hangen moet je proefondervindelijk bepalen. Als ze dicht onder de waterspiegel hangen zorgen ze voor de meeste beroering van het water. Als ze dieper hangen stuwen ze warmer water naar boven. Dus beide variaties zijn eigenlijk goed. Een bijkomend effect van de belletjes is dat losgehakte ijsschotsen op afstand van de romp blijven. Een dergelijk systeem werkt in de praktijk goed. Niet iedere haven is er echter van gediend dat in de winter pompen stroom gebruiken en hebben de stroomkast gelimiteerd. Ook iets om van te voren rekening mee te houden.
Om het water in beweging te brengen door middel van een pomp zijn twee scenario’s mogelijk. Aan de pomp bevestig je een ringleiding waar het water doorheen gepompt wordt. De ringleiding leg je rond je boot. Gebruik een zware kwaliteit flexibele vijverslang. Maak op regelmatige afstand gaatjes in de slang en zet op het uiteinde een stop, zodat over de gehele lengte uitstroomopeningen ontstaan. Hiermee zorg je voor stromend water rond de boot dat minder snel bevriest. Zorg dat pomp en ringleiding voldoende diep (min. 30cm) onder water hangen zodat ze niet bevriezen.
Gewoon één of twee pompen in het water hangen kan ook.
Vijver-, beluchtingspompen en toebehoren zijn te koop bij tuincentra, dompelpompen bij de bouwmarkt. Kijk wel even naar het stroomverbruik, want er zitten grote verschillen tussen beide pompsoorten. Te lichte pompen werken niet efficiënt, te zware pompen verbruiken (te) veel energie. Een vijverpomp is fors duurder in aanschaf dan een dompelpomp, maar verbruikt veel minder energie. Een vijverpomp (Messner) van 9000l/h verbruikt 120W. Een dompelpomp (Gardena) van 9000l/h verbruikt 320W. Vijverpompen zijn ontwikkeld om constant water rond te pompen. Dompelpompen zijn niet geschikt voor continu gebruik. Bovendien raken ze snel verstopt door het vuil in het water vanwege het ontbreken van een voorfilter (bron KARWEI). Voor de prijs van een dompelpomp kan je ook een beluchtingspomp (Ubbink) aanschaffen. Luchtcapaciteit 900l/h verbruik 13W. Een dergelijke pomp heeft 4 à 5 aansluitingen voor bruisstenen en is dus een niet al te duur alternatief. De zwaarste beluchtingspomp heeft een capaciteit van 4200l/h, heeft 16 aansluitingen en een verbruik van 60W.
Hoog water:In januari 2012 bleek dat er nog een ander gevaar dreigt tijdens de winterperiode. De combinatie van stormweer en plensbuien leidt soms tot recordwaterstanden. Door de extreem hoge waterstand in het Noorden van het land liepen de steigers van jachthavens onder water. Met als gevolg dat sommige schepen schade opgelopen hebben door het schavielen tegen de ondergelopen steigers. Watersporters en havenmeesters moesten regelmatig de landvasten controleren van de overwinterende boten. De boten die strak aan steigers zijn geknoopt lopen het risico scheefgetrokken te worden door het almaar stijgende water.
|
De minimale ijsdikte voor het organiseren van een Elfstedentocht is 15cm en dat is al weer lang geleden. Alleen in ondiep, stilstaand water zal in de loop van een vorstperiode de watertemperatuur kunnen zakken tot min nul graden, met als gevolg een dikke ijsvloer. Dan kunnen er problemen ontstaan. In jachthavens zal dit niet voorkomen gezien de 
Zorg ervoor dat de uitstroomopening van de pomp naar boven wijst zodat het uitstromende water richting romp gaat. Het dieper gelegen warmere water wordt door de pomp omhoog gebracht en zo wordt de boot doorlopend ijsvrij gehouden. Het is een kwestie van uitproberen, want hoeveel pompen je nodig hebt met welke capaciteit hangt ook af van hoe hard het vriest en hoe groot het wateroppervlak is dat ijsvrij moet worden gehouden. 
Zelfs wanneer een boot ijsvrij wordt gehouden geeft dat geen garantie op een veilige winterrust. De kans dat een boot beschadigd wordt door kruiend ijs en ijsplaten blijft het grootste risico. Grote schepen duwen dikke, zware en scherpe ijsplaten voor de boeg weg en de massa en energie daarvan leveren een groot gevaar voor een polyester romp. Losse ijsplaten richten veel schade aan doordat ijsplaten als een mes langs de romp schuiven en diepe krassen in de gelcoat veroorzaken. Als er een mooie ijsvloer ligt kunnen schaatsers, die de boot gebruiken als opbindplaats voor de smalle ijzers, voor schade zorgen. Een ongeoefende schaatser die onderuit gaat kan met pas geslepen noren de gelcoat behoorlijk beschadigen. Bescherming tegen kruiend ijs is eigenlijk niet mogelijk. De krachten die kruiend ijs ontwikkelen zijn onvoorstelbaar. Het ijs kan zelfs dijken beschadigen: verschillende dijkdoorbraken in het verleden waren het gevolg van kruiend ijs. Nu liggen jachthavens tegenwoordig gelukkig vaak goed beschut, zodat de boten niet de volle laag krijgen. Kruiend ijs is vaak het gevolg van een opstekende stevige wind na een periode met vorst. Grote hoeveelheden smeltende ijsrestanten drijven in het open water en als de wind er eenmaal grip op krijgt, komen de ijsplaten snel in beweging. Wanneer er op een ligplaats een reële kans is op kruiend ijs, blijft het verstandiger de boot op wal te leggen. 