Marifoonvoorschriften

Marifoonreglement:

Het Binnenvaart Politie Reglement (BPR) en het Rijnvaart Politie Reglement (RPR) schenken aandacht aan de regels rond maritieme radiocommunicatie. De belangrijkste regels staan beschreven in het ‘Handboek voor de Marifonie in de Binnenvaart’. Dit reglement is opgenomen in de ‘ANWB wateralmanak deel I’.

Enkele marifoonvoorschriften:

• Een marifoon (en bijbehorende randapparatuur) dient een CE-keurmerk te hebben;
• Voor pleziervaartuigen met een lengte van minder dan 20 meter over alles is een marifoon niet verplicht;
• Om een marifoon aan boord te mogen installeren is een registratiebewijs van Agentschap Telecom nodig. Voor het gebruik ervan een bedieningscertificaat;
• Het registratiebewijs en het bedieningscertificaat, voor zowel een marifoon als een handheld (portofoon), zijn onderdeel van de scheepsbescheiden en moeten aan boord zijn als u een marifoon of portofoon heeft;
• De schipper is en blijft verantwoordelijk voor het marifoongebruik aan boord;
• Veel schepen hebben dezelfde naam, waardoor verwarring kan ontstaan. Daarom krijgt u naast de scheepsnaam van Agentschap Telecom een unieke roepnaam toegewezen bestaande uit 2 letters en 4 cijfers;
• Het is mogelijk de roepnaam (Atis-code) en eventuele MMSI-nummer over te dragen aan de nieuwe eigenaar van een schip;
• Als u over een radar beschikt, is een marifoon verplicht;
• Is uw schip voorzien van een marifoon, dan bent u verplicht uit te luisteren op het aangegeven kanaal (het geldende blokkanaal of anders VHF kanaal 10);
• Als u op een schip-schipkanaal of blokkanaal wordt aangeroepen bent u verplicht alle, voor de veiligheid van de scheepvaart, noodzakelijke inlichtingen te geven;
• Bij het communiceren moet de taal van het land waarin de marifoon zich bevindt worden gebruikt. In geval van communicatieproblemen wordt er Duits gesproken;
• Dual-watch is in Nederland verboden voor de binnenwateren, op zee wel toegestaan.

Melding- en registratieplicht

Voor het gebruik van de normale marifoonkanalen geldt een melding- en registratieplicht. Dit is wettelijk geregeld. Om u te registreren heeft u het bedieningscertificaat nodig. Registreren kan eenvoudig via www.agentschaptelecom.nl. Als u een marifoon of portofoon aan boord heeft zonder bewijs van registratie, dan bent u in overtreding en daar worden tegenwoordig forse boetes voor uitgedeeld.

Boetes marifoon 2012
Marifoon aan boord zonder bedieningscertificaat; € 250,-
Niet aan boord aanwezig: Marifoon bedieningscertificaat; € 85,-
Onjuist gebruik marifoon; € 110,-
Als schipper klein schip niet of niet juist voldoen aan meld-, uitluister- en communicatieplicht; € 85,-
Marifoon niet in overeenstemming met de regels of niet aanwezig; € 280,- tot € 850,-

Voor zeegaande pleziervaart met aanvullende Global Maritime Distress and Safety System (GMDSS) apparatuur (bijvoorbeeld DSC marifoon, GMDSS-portofoon, MF/ HF, EPIRB, SATCOM etc.) geldt ook een registratieplicht. Voor de bediening hiervan heeft u een uitgebreider bedieningscertificaat nodig, namelijk Marcom B of A. Voor een combimarifoon dient u minimaal in het bezit te zijn van een Marcom B certificaat. Meer informatie over de verplichte bedieningscertificaten vindt u op de website van Agentschap Telecom.

ATIS Code

Marifoons en portofoons die op de binnenwateren worden gebruikt, moeten voorzien zijn van een ATIS-code. ATIS staat voor Automatic Transmitter Identification System. Als u zendt met de marifoon worden de roepletters van het schip gecodeerd meegezonden. (de zg. ATIS-boer) Verkeersbegeleiders op verkeersposten, bruggen, sluizen en havenmeesters kunnen zo ‘zien’ door wie zij worden opgeroepen. Ook in het geval van storingen en calamiteiten kan met behulp van ATIS de identificatie en locatie van een schip eenvoudig gevonden worden. Als u een nieuwe marifoon of portofoon aanschaft, laat dan de ATIS-code programmeren. Deze vindt u op het registratiebewijs. Bij koop of verkoop van een boot, inclusief de communicatieapparatuur en de daarbij behorende radio-identificaties, is het van belang dat u de aanwijzingen op de website en het meldingsregister van Agentschap Telecom goed opvolgt. Dit om foutieve programmering van radio-identificaties in uw communicatieapparatuur te voorkomen. Bij overname van een marifoon of portofoon van iemand anders, is het ook mogelijk om de ATIS-code te herprogrammeren. Let er wel op dat u dit doorgeeft via de website van Agentschap Telecom.

Veel voorkomende afwijkingen

Bij controles/inspecties op het juiste gebruik en de installatie van een marifoon, worden vaak de volgende technische afwijkingen vastgesteld:

• de ATIS-code is onjuist geprogrammeerd of ontbreekt;
• de automatische vermogensreductie ontbreekt in de marifoon. Veel kanalen mogen in Nederland slechts met 1 Watt worden gebruikt in plaats van 25 Watt. Het gebruik van een laag vermogen is van belang om de communicatie in het drukke en vlakke Nederland niet te storen;
• gebruik kanaal 70; dit is een digitaal (DSC)kanaal in het GMDS. Dit is geen spreekkanaal;
• de antenne functioneert niet goed. Het gevolg hiervan is slecht zendbereik en slechte ontvangst. De oorzaak hiervan kan zijn: vocht in de antennekabel, slechte connectoren of een beschadigde antenne. We adviseren u om jaarlijks de antennekabels en - connectoren te controleren;
• de PTT-knop (Push To Talk) in de hoorn van de marifoon zit vast. Hierdoor zendt de marifoon onbedoeld uit en dit kan storingen veroorzaken.

Nog enkele tips voor het inbouwen van een marifoon;

De marifoon dient vast in het schip te zijn gemonteerd, op een zodanige plaats dat negatieve invloeden van vocht en warmte zoveel mogelijk worden vermeden. Elektronische apparatuur zoals een marifoon, elektronische instrumenten, bedrading, of luidspreker heeft invloed op deviatie (afwijking) van het kompas. De invloed is beperkt door de geringe stroomsterkte waarmee deze functioneren, maar speakers hebben bijvoorbeeld zware permanente magneten. Denk dus goed na voordat de marifoon definitief geplaatst wordt:

• is er op de gekozen plaats voedingsspanning aanwezig of kan die gemakkelijk worden aangelegd?
• is er op de gekozen plaats mogelijkheid tot doorvoer van de antennekabel?
• is de afstand tussen marifoon en de stuurstand niet te groot?
• is de marifoon (ook in noodsituaties) goed bereikbaar?
• stoort het magnetisch veld van de marifoon niet het kompas? (afstand min. 70 centimeter)
• het is verstandig een extra luidspreker (met schakelaar) nabij de buitenstuurstand te plaatsen. Denk om de afstand tot het kompas.

Glasfiber- of RVS-marifoonantenne:

De deskundigen stellen dat zilver het beste antenne materiaal is, maar een groot nadeel van zilver is dat het met alle chemicaliën in de lucht reageert, dus moet het zilver beschermt worden. In de praktijk gebeurt dat middels een fiber omhulsel en zo ontstaan dus de bekende witte fiber antennes met aan de binnenkant een zilver binnenwerk. Dit zijn stabiele en vormvaste antennes. Helaas zijn er ook bij deze antennes weer goedkope varianten met een koper binnenwerk, alleen kunt u dat niet zien aan de buitenkant.

In de jachtenwereld wordt ook vaak een dunne RVS antenne gebruikt die niet gelijk breekt als het eens mis gaat onder de brug. Deze antennes hoeven niet beschermt te worden met een fiberbuis. Het nadeel blijft wel een afstraal verschil van zo'n 5 a 6% t.o.v. de zilver antenne en tevens zijn de antennes niet vormvast bij veel wind, wat weer invloed heeft op de afstraal karakteristiek van de antenne.

Onder in de antennevoet zit een verdikking met de impedantie transformator, die er voor zorgt dat de antenne een zuivere hoogfrequent weerstand heeft van 52 ohm. De impedantie transformator moet beslist waterdicht ingepakt zijn. Bij RVS spriet antennes komt het echter regelmatig voor dat er water in lekt. Dit is één van de belangrijkste oorzaken van slecht werkende antennes. 

Coaxkabel:

Zorg ook voor een goede waterafdichting bij de pluggen, liefst met vulkaniserende tape, anders zuigt de coaxkabel zich helemaal vol water via de geweven buitenmantel en krijgt daardoor enorme verliezen. Voorkom verder zoveel mogelijk onderbrekingen in de coaxkabel en gebruik bij voorkeur geen stopcontacten als dekdoorvoer, hierin ontstaan vaak storingen. Gebruik een simpele RVS zwanenhals kabeldoorvoer als dekdoorvoer met eventueel een PL259 koppelstuk onderdeks, voor het geval de mast er af moet.
NB; de witte TV-coaxkabel is altijd 75 Ohm en onbruikbaar voor de marifoon.

Cursusboek Marifonie

Glasfiber Marifoon antenne