| Fox 22 | |
|
De zeilschepen worden steeds groter en de masten steeds hoger. Het gewicht bovenin moet echter zo laag mogelijk blijven. Een continue technologische uitdaging die niet alleen leidt tot de ontwikkeling van extreem lichte masten en tuigages, maar ook tot steeds sterker, lichter en vormvaster zeildoek. Daarom geldt bij het ontwerp van een mastprofiel als uitgangspunt: de mast moet sterk zijn, maar mag desondanks niet te veel wegen. Daarom zijn er aluminium profielen ontwikkeld met een wanddikte die verloopt, wat resulteert in een optimale sterkte bij een minimaal gewicht. De versterkte wand bevindt zich daar, waar de beslagen worden gemonteerd. Dit heeft ook als voordeel dat de krachten van de wanten en stagen beter door het profiel worden gedragen
Om een optimale corrosiebestendigheid te waarborgen, wordt er voor masten een aluminium legering gebruikt, waarin geen koper is verwerkt. De aluminium masten kunnen in een geanodiseerde, of gecoate uitvoering worden geleverd. Anodiseren is een vorm van versneld oxideren, het langs elektrochemische weg omzetten van aluminium in aluminiumoxide, waarbij de oxidelaag zo hecht is dat verdere corrosie wordt tegengegaan. Dit oxide is moleculair verbonden met het basismateriaal en resulteert in de best mogelijke hechting. Het aluminium in een chemisch bad wordt behandeld door de inwerking van elektrische gelijkstroom. Het bad bestaat meestal uit verdund zwavelzuur, vaak met een toevoeging van oxaalzuur. Er zijn ook processen met chroom- en fosforzuur. Een anodisatielaag vormt dus werkelijk één geheel met het aluminium profiel, er is dus geen sprake van een hechtende beschermlaag. Een normale anodiseerlaag is circa 30 µm.
Ook kan een mast gepoedercoat worden, dat een zeer goede en harde beschermlaag geeft. Poedercoating is geen natlak en veel krasvaster en slagvaster dan een natlak. Zo kunt u uw mast en giek in uw favoriete kleur krijgen. 90% van de zeiljachten vaart met aluminium masten. Daarnaast zijn er de klassieke houten masten, maar de laatste jaren doet ook carbon (koolstof) steeds meer zijn intrede in de cruisingmarkt.
Om gewicht te besparen worden masten tegenwoordig ook van koolstofcomposiet gemaakt. Carbon geeft een gewichtsbesparing van 60 procent ten opzichte van aluminium en is meer dan twee keer zo sterk. Behalve het lage gewicht is het weinige onderhoud een groot voordeel. Koolstofmasten worden laag voor laag opgebouwd. Zwarte stroken koolstof worden om een mastmal gewikkeld. De 0.3 milimeter dikke stroken gaan verticaal, horizontaal en diagonaal op de mast tot een dikte van maximaal acht mm.(boven) tot maximaal achttien mm.(onder) is bereikt. Een autoclaaf, een oven die een exact gedefinieerde druk- en temperatuur kan doorlopen, brengt een zeilmast op een temperatuur van 120 graden Celcius en een druk van zes bar. Het composiet van koolstof en hars, pre-preg in jargon, waaruit de koolstofvezelcomposiet-mast is opgebouwd, heeft vijf uur nodig om uit te harden. De wedstrijdboten die bijvoorbeeld meedoen aan de wereldwijde Volvo Ocean Race zijn uitgerust met koolstofcomposiet-masten. Koolstof is zeer slecht stootbestendig en is moeilijk te repareren. Het prijsverschil ten opzichte van een 'high end' aluminium mast valt tegenwoordig wel mee. Carbon masten en zalings kunnen tegenwoordig worden bekleed met een ragdunne laag houtfineer. Een puur cosmetische ingreep, die wel weer extra gewicht genereerd. RVS verstaging:De standaard verstaging op de meeste zeiljachten bestaat uit 19 in elkaar gedraaide RVS strengen: RVS 1x19. Doordat de mantel en kerndraden tegengesteld geslagen zijn ontstaat een twistarme kabel met goede rek eigenschappen. 1x19 RVS 316 staaldraad heeft een optimale verhouding tussen prijs, duurzaamheid, rek beperking en breeksterkte en wordt hierom als de standaard gezien. RVS 304 (minder nikkel) is goedkoper en sterker dan RVS 316 (meer nikkel), maar verzwakt snel na een paar jaar gebruik in de open lucht. De technische levensduur van RVS draadverstaging is 10 tot 15 jaar. Hierbij maakt het niet veel uit of er intensief gevaren is met het schip, de mast staat immers in de haven ook op het schip en heeft hier vaak meer last van vibraties dan tijdens het zeilen. Alleen bij zeer zware belasting (intensief wedstrijdzeilen, lange zeiltochten) wordt de levensduur verkort.
|
Aluminium is een zeer onedel metaal. Toch heeft aluminium een grote weerstand tegen corrosie, mits goed onderhouden. Onder dit onderhoud wordt verstaan: het schoonhouden. Een schoon geanodiseerd aluminium oppervlak heeft een lange levensduur. Voor het reinigen mogen uitsluitend middelen worden gebruikt die het geanodiseerde aluminiumoppervlak niet aantasten. Dit zijn synthetische reinigingsmiddelen (detergenten) die in watersportwinkels te koop zijn.