Het ontstaan van de Fox 22:

De heer Laus van den Berg van Jachtwerf Elahuizen in Elahuizen had de wens om een licht, snel en sportief kajuitbootje te bouwen van ongeveer dezelfde afmetingen als de bekende open zeilboot van het Valktype. De boot moest geschikt zijn voor jonge stelletjes, studenten, maar ook als toerboot voor gezinnen met jonge kinderen die de ouders voldoende uitdaging moet bieden en liefst in een paar handelingen wedstrijdklaar te maken is voor het echte snelle werk. De boot moest zich onderscheiden door een ruime kajuit met vier slaapplaatsen. Een zogenaamde ‘weekendsailor’. De zeilboot moest veilig zijn, zich kenmerken door het bedieningsgemak vanuit de kuip en veel trimmogelijkheden bieden.

Hij zocht contact met Koos de Ridder van de Jac. de Ridder Yacht Design. Koos de Ridder had in dit genre al meer getekend, zoals de FF65 en de Tirion21. Maar waar de laatste met name als dagzeiler bedoeld was, moest het nu een boot zijn waarop vier mensen enkele dagen door kunnen brengen. Vasthoudend aan een romplengte van zeseneenhalve meter stond De Ridder voor een dilemma. Hoe verdeel je de ruimte over kuip en kajuit? De kuip moest ruim genoeg zijn voor vier personen, maar dat betekende minder ruimte onderdeks. Hij loste dit op door terug te grijpen op het inmiddels uitgestorven concept van de bakdekker. Daardoor kan in de kajuit een betere zitruimte gecreëerd worden dan in het bekende rompkajuit concept. In juni 1994 heeft Koos de Ridder de definitieve tekeningen gereed.

Op 1 september 1994 wordt door Jac. de Ridder Yacht Design de definitieve overeenkomst gesloten met de heer van den Berg van Jachtwerf Elahuizen in Elahuizen voor het ontwerp van een 6.00 meter m.w.l. G.R.P. Cruiser, die in serie-bouw zal worden gebouwd.

De Fox heeft een romp die erg lijkt op de romp van de succesvolle FF65 en heeft in mindere mate iets weg van de Etap22i, maar dan wel met een heel recht boegje, waardoor een optimale waterlijnlengte ontstaat. In tegenstelling tot bijvoorbeeld zijn Tirion21 koos De Ridder hiermee voor een boot die behalve voor binnenwater ook geschikt is voor meer open water.

De Ridder tekende een extra, scherp naar binnen vallende gang op de romp en sloot die af met een bakdek. Daardoor schept hij meer ruimte onderdeks en zorgt tevens voor een goed loopdek rond de mast.

De voorbereidingen voor de serie-bouw nemen aardig wat tijd in beslag, zoals het maken van een plug (model) van romp en dek en het daaromheen vervaardigen van de mallen waar later in wordt gebouwd. Ook van het interieur moeten mallen worden gemaakt. Niet elke mal gaat even lang mee. Een rompmal heeft een langere levensduur dan een dekmal. Voor een rompmal versleten is kunnen er ongeveer 100 -150 casco’s in geproduceerd worden. Een dekmal is na ca 50-100 elementen versleten. Alles moet goed voorbereid worden alvorens de productie kan starten.

In 1996 kwamen de eerste twee prototypen van de Fox 22 uit de mallen. De ene was inclusief een polyester binnenschaal en voor de aandrijving voorzien van een elektrische binnenboordmotor van het type Volvo Penta Electric Saildrive. De ander moest zowel de binnenschaal als de binnenboordmotor ontberen. De twee prototypes werden ingezet om het concept, de zeileigenschappen en de productietechnieken te testen. Rondom de gehele boot loopt een zeereling, die ter hoogte van de kuip is vervangen door een rugband. De ramen zijn met kit vastgeschroefd en helmstok, daklijsten en motorplank zijn van hout. De prototypes waren uitgerust met zeilen van S.U. de Vries (de Vries Sails) uit Grouw. In maart 1996 wordt door het maandblad Zeilen, in aanwezigheid van ontwerper Jac. de Ridder, een eerste proefvaart met de Fox 22 gemaakt.

Bij de eerste vaartesten door watersportjournalisten was er met name kritiek op de kwaliteit van het dekbeslag. De gemonteerde Lewmar schootliertjes en de spinlock stoppers van het eenvoudigste type werden als volstrekt onvoldoende beschouwd. Een punt van aandacht dus. Ook de beoordeling van de dekindeling, de uitlijning en het trimmen van de mast liet nog wel iets te wensen over. Geconcludeerd werd dat een uitgekiende deklay-out zorgt voor een optimaal zeilcomfort en betere zeileigenschappen. Relativerend werd opgemerkt dat het hier wel om de test van een tweetal prototypen ging, waaraan nog veel details verbeterd moeten worden. Dergelijke onvolkomenheden zijn trouwens simpel door een werf te verbeteren was de conclusie. Ronduit lovend waren de watersportbladen over de zeilkwaliteiten van de boot. De zeileigenschappen en trimvoorzieningen werden door de ‘testvaarders’ als zeer positief beoordeeld en doen niet onder voor menig open boot zo werd gesteld. De rondspant romp oogt modern en de boot loopt snel op alle koersen. Tijdens de proefvaart bleek het mogelijk om aan de wind een hoek van 33 graden t.o.v. de ware wind te maken. Elke verandering van de trim vertaalt zich in snelheid, waren veel gehoorde opmerkingen van de watersportjournalisten.

De eerste Fox heeft in de loop der jaren verschillende innovaties ondergaan. Anno 2011 kunnen we concluderen dat de rompvorm nog origineel is, maar verder zijn er ten opzichte van het prototype in de loop der tijd vele wijzigingen doorgevoerd. Het principe van de Electric Saildrive is alleen bij het prototype toegepast. Aan de binnenzijde is de romp voorzien van interieurschalen in polyester, zodat er meer opbergruimte kwam. Hierdoor is de romp gedeeltelijk dubbelwandig. De bakskisten zijn waterdicht afgesloten van het interieur. In plaats van een buitenboordmotor aan de spiegel is een motorbun in de kuip een mogelijke optie. Het toegangsluik is van Lexan, dus onbreekbaar. De boot heeft naast een standaard brugdek ook twee vloedborden. Hiermee kan je naar wens de kajuitingang helemaal of voor de helft afsluiten. Het dichte polyester voorluik van het prototype is vervangen door een geanodiseerd aluminium vluchtluik met getint acrylaat, waardoor er meer licht in de boot valt. Ramen zijn verbeterd en voorzien van aluminium venstersponningen. Het dekbeslag werd aangepast en beter uitgelijnd. De mastvoet is inmiddels verstelbaar en het roer heeft aluminium wangen gekregen. Ook is gekozen om de houten onderdelen van het prototype zoals motorsteun, luiklijsten en helmstok te vervangen door kunststof of aluminium. De voor- en achterpreekstoel zijn nog steeds origineel, zoals bij het prototype, maar de middensteunen zijn verzwaard met een extra steunpoot. Ook is de deklayout aangepast en heeft de Fox 22 modern lichtgewicht (dek)beslag gekregen.

Vanaf het model 2007 is de kuip ingrijpend aangepast. Er kwamen ergonomisch betere zitplaatsen in de kuip, die het onderuitglijden voorkomen als de boot schuin ligt, bijvoorbeeld bij hoog aan de wind zeilen. De scherpe hoeken van de kuip werden vervangen door ronde vormen waardoor de kans op blessures minimaal is. De capaciteit van de afwateringsgoten in de kuip is verdubbeld, zodat bij schoonspuiten en extreme regen geen lekwater in de bakskisten kan komen. Ook het antislipprofiel werd aangepast en de bakskisten kregen andere deksels.

De basisprincipes van het zeilen kunnen prima geleerd worden in de Fox. Voor de beginnende zeiler is de Fox door zijn goede handelbaarheid, stabiliteit en ruime kuip zeer geschikt. De buitenzijde van het schip is rondom voorzien van een kunststof rand en de boeg heeft als optie een rubber profiel dat bij het afmeren tegen beschadigingen beschermt.

Het torentuig is snel te hijsen en door de rolfok ben je in no time klaar met het zetten van het zeil. De Fox heeft een 7/8-tuigage. Dit betekent dat de voorstag op 1/8 van de totale mastlengte onder de top van de mast aangrijpt. De meer ervaren zeiler kan te kust en te keur met de eindeloze trimmogelijkheden en zal zich verbazen over de specifieke eigenschappen, die de boot uitermate behendig en snel maken. Hoewel niet elke Valkzeiler het mij eens zal zijn, is een Fox22 sneller dan de polyester Valk.