Scheepsdoop

Scheepsdoop is de doop van een nieuw schip bij het te water laten. Dit wil zeggen dat een fles champagne tegen de boeg wordt stukgeslagen onder het uitspreken van (ongeveer) de woorden: "ik doop u (naam van het schip) en wens u en uw bemanning een behouden vaart". Deze traditie wordt nog steeds in ere gehouden. De doop wordt altijd verricht door een vrouw, want dat brengt geluk! De mythe vertelt dat als dat niet gebeurt, het schip haar hele leven rampspoed ondervindt. Verder moet de champagnefles breken. Wanneer één van deze twee zaken niet gebeurt zal het schip, volgens de mythe, haar gehele levensduur rampspoed ondervinden.

Het principe van de scheepsdoop bij de tewaterlating van een schip is al eeuwen oud en komt reeds in veel oude culturen voor. De oude Egyptenaren, Grieken en Romeinen riepen de zeegoden op om de bemanning van het schip te beschermen. Om deze gunstig te stemmen brachten de oude Grieken een plengoffer voordat het schip te water werd gelaten. Ze lieten olijfolie of offerbloed over de boeg vloeien, soms zelfs menselijk bloed. Veel later werd bij de doop van een schip een fles bloedrode wijn tegen de boeg stukgeslagen. Hoewel wijn traditioneel gezien de drank is waarmee een scheepsdoop wordt voltrokken, zijn er ook andere dranken gebruikt. Voorbeelden hiervan zijn whisky en brandewijn. Het gebruik van champagne voor de scheepsdoop deed zijn intrede in de 19e eeuw.

Hier de voordracht die gehouden is tijdens de doopplechtigheid van de Fox ‘BACK in BLACK’ in Heeg op 12 april 2008.

Vrienden; de doop van een schip is een ceremonie waarbij het schip zijn naam krijgt en feestelijk wordt ingewijd. Dit oude gebruik stamt uit de tijd van de oude Grieken, die dachten dat de naam van een schip magische krachten bezat. Deze traditie houden we nog steeds in ere. Een andere traditie is dat de doop van een schip altijd door een vrouw wordt verricht. Gelukkig wil onze Simone deze eer op zich nemen. Verder moet de champagne vloeien. Wanneer één van deze twee zaken niet gebeurt zal het schip, volgens de mythe, haar gehele levensduur rampspoed ondervinden.

Een goed voorbeeld hiervan is het cruiseschip de ‘Aurora’. Bij de doop van dit schip van P&O bleef de champagnefles heel en viel in het water. De eerste reis van dit schip werd afgebroken door een technisch mankement. Even later sloeg er een virus toe op het schip, 580 passagiers werden ziek, waarvan er twee om het leven kwamen. Vervolgens werd er een reis rond de wereld gepland. Na drie mijl te hebben gevaren moest de Aurora terugkeren naar de haven door technische problemen. Zo ook de Titanic. De tewaterlating vond zonder scheepsdoop plaats. De Titanic verging echter op zijn eerste reis.

Is een schip alleen iets voor rijke mensen?

Wisten jullie bijvoorbeeld dat een schip een heel breed begrip is? In het Burgerlijk Wetboek wordt onder schepen verstaan: "Alle zaken die blijkens hun constructie bestemd zijn om te drijven of hebben gedreven". Dit betekent dat badspeeltjes, die nog niet in het bad hebben gedreven, geen schepen zijn, maar dat badspeeltjes die wel in dat bad hebben gedreven, juridisch gezien wel schepen zijn! Dus vele van jullie zijn dus juridisch eigenaar van één of meerdere schepen.

Er bestonden vroeger honderden typen schepen, aangepast aan het gebruik en aan de vaarwateren. Wat is nu eigenlijk een schip? Een schip is een term voor de beroepsvaart. Een boot is over het algemeen een vaartuig dat voor het plezier gebruikt wordt. We hebben het dus over een binnenvaartschip, maar niet over een roeischip, dat noemen we een roeiboot. Het is weer anders met een onderzeeboot die altijd een 'boot' wordt genoemd, terwijl die zeker niet bestemd is als pleziervaartuig. Een containerschip wordt weer schip genoemd, maar hebben we het over een Vikingsschip, dan is dat weer een zeilboot.

Zo is een vissersschip bestemd voor de beroepsvaart, dat klopt dus, maar ik zie nog geen pleziervaarder rondvaren met een draagvleugelboot. Snap je er nog iets van? Dan zijn er ook nog vaartuigen, schuiten en zelfs komt het woord praam nog voor. We hebben dus een schip, een boot, een schuit, een praam en een vaartuig. Maar dit is onze boot!

Hoe ouder hoe gekker:

Waarom op onze leeftijd nog een zeilboot kopen? (de eigenaar werd dezelfde dag zestig jaar, red.) Ligt een motorboot of sloep niet meer voor de hand? Nee, wij doen niet mee met de sloepenplaag en een motorboot is ons te passief. Wind door je haren, zon op je bol, een mooie bries, de stilte van het zeilen, de strijd met de elementen, biertje in de hand. Wat wil een mens nog meer? Dus kopen wij een zeilboot!

Dit is alweer onze vierde boot. Waarom deze boot? Wij zijn echte zeilers. Dus alles staat in het teken van snelheid. Een Spartaanse inrichting, die trouwens wel aan onze eisen voldoet. De snelste zeilboot vaart ca. 85 kilometer per uur en dat zullen we zeker niet halen. Maar voor ons zit alles er op en er aan, om heerlijke zeiltochten mee te maken. En hij is zelfs ingericht om de Harlingen -Terschelling race mee te varen, maar dat is toekomstmuziek.

De naam wordt ‘ BACK in BLACK’:

Nu eerst de onthulling van de naam. Het -in Nederland- toekennen van een scheepsnaam, dateert uit de 15e eeuw. Meestal werd het schip vernoemd naar de schipper. Ondanks dat ik trots ben op mijn (achter)naam, is het een weinig inspirerende aanduiding voor 'onze droom'. Met z’n drieën hebben we daarom tientallen namen bedacht. Na lang wikken en wegen hebben we een keus gemaakt. Waarom deze naam? Onze eerste boot was van hout. Onze tweede boot was zwart, onze derde boot was donkerrood. En zoals jullie zien is deze boot weer zwart. Vandaar de naam ‘BACK in BLACK’. (NB. Later bleek dat 'Back in Black' wereldwijd één van de meest verkochte albums van de Australische hardrockband AC/DC is)

De scheepsdoop:

Volgens het oude gebruik moet bij de scheepsdoop een fles champagne tegen de boeg kapot worden geslagen onder het uitspreken van bepaalde woorden. Alleen ben ik bang, dat er dan een gat in de boot komt en daarom mag Simone de champagne er overheen gieten. Dat van die champagne blijf ik persoonlijk trouwens zonde vinden, maar we gaan het lot natuurlijk niet tarten. We hebben voor de doopplechtigheid speciaal een mooie fles champagne 'De Montpervier', Brut Grande Réserve aangeschaft. Zo, dat was de inleiding. Dan wil ik nu over gaan naar het echte moment van dopen. Simone, ga je gang.

Ik doop dit schip “ BACK in BLACK ” en wens u en uw bemanning een behouden vaart.

Vrienden, graag wil ik een toast uitbrengen. In de eerste plaats willen wij jullie allemaal bedanken voor jullie komst. Wij vinden het heel fijn dat jullie samen met ons deze tewaterlating wilden vieren. Wij stellen dat zeer op prijs. Daarom wil ik een glas champagne met jullie heffen. In navolging van de "BACK in BLACK” wens ik jullie allemaal, ook voor de toekomst een behouden vaart!