Techniek specials

Wanneer zeilen je passie is, blijf je bezig informatie over je hobby te verzamelen. Je leest veel zeillectuur, krijgt nieuwsbrieven, surft op internet, bekijkt sites van aan watersport gelieerde bedrijven, bezoekt watersportforums, etc. en dan kom je erg veel leuke en leerzame zaken en nieuwe ontwikkelingen tegen. Zo langzamerhand verzamelde ik zoveel interessante informatie over de zeilsport in het algemeen, dat het mij wel leuk leek om dit met andere liefhebbers te delen. Onder de kop ‘Techniek specials’ is veel informatie per onderwerp gerangschikt.

Klik op de plaatjes om meer informatie te krijgen over het desbetreffende onderwerp...

Laminaat of dacron zeilen?

Kevlar? Carbon? Ja, leuk als je op hoog niveau wedstrijden zeilt, anders is dit weggegooid geld. Een veel interessantere keuze is die tussen Dacron en laminaten. In hoofdlijnen kan gezegd worden: laminaat zeilen zijn vormvaster, lichter en gaan iets minder lang mee dan Dacron zeilen. Dus de keuze is tussen een stukje snelheid en hoogte of een iets duurzamer zeil. Na een intensief zeilseizoen wordt die finish minder hard en gaat het Dacron zeil meer rekken. Een laminaat zeil blijft in principe gedurende de gehele levensduur redelijk vormvast, het zal echter op den duur gaan delamineren. De voor- en nadelen op een rijtje.

Zeiltrimmen:

Wat verstaan we nu precies onder het trimmen van zeilen? Want het goed kunnen trimmen van de zeilen is meer dan het toepassen van enkele aangeleerde technieken. Trimmen heeft met kennis en kunde te maken. Kennis kan je opdoen door veel over het onderwerp te lezen en proberen de theorie te begrijpen. Kunde is vooral een kwestie van gevoel en ervaring, dus veel doen! Hierbij alle facetten van het zeiltrimmen overzichtelijk gerangschikt.

Trimmen van de mast:

Eén van de belangrijkste trimmiddelen aan boord is de mast. Het trimmen van de mast en tuigage is niet alleen een kwestie van gevoel, maar is gebaseerd op een gedegen kennis van de afzonderlijke componenten van mast en verstaging. De mast wordt aan weerskanten over de gehele lengte door wanten gefixeerd. Het onderwant van staaldraad steunt het middengedeelte van de mast. Zalingen zitten tussen de mast en het want om de krachten te verdelen. Maar zorg ervoor dat de hoofd- en onderwanten een behoorlijke spanning hebben. Hoe werkt dat, mast tunen?

Spinnakeren, de theorie en praktijk:

Varen onder een spinnaker is een van de leukste facetten van het zeilen, maar veel toerzeilers hebben angst voor het gebruik van de spinnaker. Een spinnaker is een enorm zeil, dat heel veel kracht kan ontwikkelen, maakt elke boot sneller en houdt hem ook beter op koers. En dan kan het bij verkeerd gebruik natuurlijk best eens fout gaan. Aan de andere kant, bij een juist gebruik voegt het wel een dimensie aan het zeilen toe. Het geeft een enorme voldoening om achter zo’n machtige spinnaker aan te sturen. Desondanks schrikt menig (toer)zeiler terug voor de aanschaf hiervan omdat de spinnaker geldt als een moeilijk zeil. Terecht?

Touwwerk, een overzicht:

Zonder touwwerk zeilt er geen boot. Tientallen meters touw heeft een zeiljacht aan boord met allemaal verschillende functies en eigenschappen. Grootzeil- en fokkeval, smeerrepen, landvasten, ankerlijn, neerhouder, grootzeil- en fokkeschoot, spinnakerschoten, kraanlijn, spi- of gennakerval, etc. Aan elke lijn worden weer andere eisen gesteld. Een ankerlijn en landvast moeten rekken en vallen en schoten juist weer niet. Lieren en valstoppers moeten grip op het touwwerk hebben. Trimlijnen en spischoten moeten prettig in de hand liggen. Maar welke touwsoorten zijn er op de markt en welke moet je kiezen?

Dekbeslag:

Het juiste dekbeslag draagt in sterke mate bij aan de prestaties op de wedstrijdbaan en aan het plezier in het zeilen. Blokken, klemmen, valstoppers en lieren zijn even belangrijk als de zeilen. Het juiste dekbeslag zorgt ervoor dat de energie die de wind levert, via de zeilen omgezet wordt in snelheid. Een grootzeil is zonder een vertraging door middel van blokken immers niet te trimmen. Hetzelfde geldt voor het trimmen van een spinnaker. Het dekbeslag vormt in veel gevallen de verbinding tussen de zeilen en uw zeilschip, racer of open boot. Waar moet je op letten?

Spinnakers en zo:

Op een voor-de-windse koers heb je eigenlijk een zeil nodig dat hier specifiek voor is gemaakt. Tegenwoordig zijn er moderne varianten op de markt. Naast oude bekenden als de gennaker en spinnaker zijn daar de Parasail, Parasailor, Code Zero en de Kite. Hoe vergelijk je deze zeilen?

Antifoulings:

Antifouling is de verzamelnaam voor alle verven en coatings, die in de scheepvaart en offshore industrie gebruikt worden om de aangroei van organismen te verminderen. Om aangroei te voorkomen, werden houten schepen vroeger bekleed met koperen platen. Later ging men koperhoudende onderwaterverf gebruiken. Milieuorganisaties en overheden ergeren zich al jaren aan tienduizenden liters aangroeiwerende verf die op boten wordt gesmeerd. Een overzicht...

Waterdichte en ademende zeilkleding:

Ademende zeilkleding is inmiddels een bekend begrip in de watersport. Bijna iedere watersporter heeft er wel van gehoord of bezit zelf een ademend pak. Wel zo prettig als je weet dat je lichaam in rust ongeveer 1/16 liter waterdamp (kwart kopje) per uur produceert. Bij matige inspanning is dat al snel een halve liter, en tijdens zware lichamelijke inspanning loopt dat op tot meer dan een liter. Er zijn verschillende manieren om een pak waterdicht, maar toch ook ademend te maken. Het kan door middel van een membraan of door middel van een ademende coating. Waar moet je op letten?

Het belang van thermisch ondergoed:

Kennis van de juiste (zeil)kleding maakt het mogelijk comfortabel te zeilen. Het juist toepassen van de gedachte achter zeilkleding, maakt dat je het warm en droog kunt houden. Eén van de antwoorden hierop is de juiste onderkleding kiezen. En dan hebben we het over thermo ondergoed, dat niet gemaakt is van katoen maar van kunststofvezels zoals polyester en polypropeen. De eigenschappen hiervan zijn de basis voor een droog en warm lichaam. Tijd voor wat helderheid.

Scheeps-electronica, tips en trucs:

Navigatie voor de watersport is niet meer weg te denken in de watersportwereld. Scheepselektronica lijkt tegenwoordig onontbeerlijk aan boord. Het antwoord op deze vraag wordt dagelijks in de watersportwinkel gegeven. Het varieert van koelbox voor een koud pilsje tot marifoon om de brug te laten openen, van log om de snelheid en de gevaren afstand te meten tot zonnepaneel om aan stroom te komen. Van dieptemeter tot Global Positioning System (GPS) om je positie te weten. Van waterkaarten in de Tom Tom tot de elektronische kaartplotter. Hier een aantal trucs en tips om optimaal plezier te hebben van deze electronica.

Waar komen grote krachten en extreme druk op een zeilboot voor?

Op verschillende plekken van een zeilboot worden de meest extreme druk en grote krachten uitgeoefend. Dynamische effecten zoals windvlagen en golven kunnen de krachten verdubbelen. De mastdruk bij maximale voorstagspanning kan wel oplopen tot het niveau van het eigen scheepsgewicht. En slaat een modern jacht onverhoopt plat, dan is de kracht op de kielbouten enorm. Maar een schip kan veel hebben!

Bij het ontwerp van een mastprofiel geldt als uitgangspunt: de mast moet sterk zijn, maar mag desondanks niet te veel wegen. Daarom zijn er aluminium profielen ontwikkeld met een wanddikte die verloopt, wat resulteert in een optimale sterkte bij een minimaal gewicht. De versterkte wand bevindt zich daar, waar de beslagen worden gemonteerd. Dit heeft ook als voordeel dat de krachten van de wanten en stagen beter door het profiel worden gedragen. De techniek van het anodiseren van aluminium.

Wat zijn leuke jachthavens om te overnachten?

Wanneer je meerdaagse tochten maakt zal je ergens moeten overnachten. Dat kan aan een steiger in de vrije natuur, maar ook in een jacht- of passantenhaven. Hoe weet je of een haven voldoet aan je eisen? Bij de keuze van campings wordt vaak gewerkt met campinggidsen, waarin de campings worden beoordeeld door onafhankelijke inspecteurs. Voor jacht- en passantenhavens bestaat zoiets niet. Wij proberen hier onze eigen ervaringen kort weer te geven, zodat iemand hier zijn voordeel mee kan doen.

Welke wedstrijdbanen zijn er?

Afgelopen jaren kozen de wedstrijdleiders van zeilwedstrijden steevast uit drie varianten; de driehoek, de zandloper of de Olympische baan. Maar er is de laatste tijd een nieuwe wedstrijdvariant bij gekomen. Deze wedstrijdbaan bestaat uit banen in de wind en voor de wind. Wat zijn de voordelen?

Veel gestelde vragen aan de zeilmaker:

Hoe zit het nu precies met al die soorten zeilen? Wat is de functie van zeillatten en waar zijn die dieptestrepen nu voor? Wat is een reguleerlijn en wat is de functie van schuim in het voorlijk van de fok? Of wat is een cunninghamhole? Veel gestelde vragen waar we proberen antwoord op te geven.

……eigenlijk wil iedereen snel varen!

Zeg je dat ook wel eens tegen je bemanningsleden:"Zie je die boot? Die kunnen we hebben! Even alles uit de kast, dan halen we hem in”. En op die andere boot: "Wat varen we lekker vandaag. Moet je die fanatiekelingen zien, wat een uitslovers.” Ligt het echt aan je schip of zou je graag veel sneller willen zijn? Hierbij een paar tips voor 'gratis' snelheid.

e-mails, een overzicht:

Via onze website ( (info@fox22-zeiljacht.nl ) hebben we veel mailverkeer met watersporters uit het hele land. De meer dan dertigduizend bezoekers die inmiddels de website per jaar bezoeken stellen veel vragen. Ondanks alle informatie die al op de website staat over de Fox22, krijgen we steeds vaker specifieke vragen van zeilers over hun boot. Wij benaderen specialisten, werven en deskundigen met het verzoek antwoord te geven op deze vragen. Dat levert vaak verrassende antwoorden op. Daarom hier een overzicht van de meest interessante vragen.

En natuurlijk de onvermijdelijke wistudatjes!

Hier een verzameling losse tips, misschien wel handig om te weten voor de zeiler.